Một chuyến trekking, một chuyến phượt rừng… nghe thôi đã thấy hứng khởi. Nhưng chỉ một phút bất cẩn, hành trình có thể biến thành tình huống khẩn cấp: bạn lạc đường, mất nước, trượt chân ngã hay bất ngờ chạm mặt một chú “nọc độc chân chính” trong bụi cỏ. Vậy phải chuẩn bị và xử trí thế nào?
Dưới đây là những tip thực tế mình đúc kết từ buổi workshop “Adventure Safe Vietnam – Cẩm Nang An Toàn Cho Mọi Chuyến Đi”.
1. Chuẩn bị hành trang an toàn – chìa khóa sinh tồn
Đi rừng không chỉ là mang balo, nước và đồ ăn. Hành trang an toàn phải gồm những vật dụng tối thiểu sau:
Giày trekking: chống trơn trượt, bảo vệ cổ chân.
Dao sinh tồn hoặc dao gấp nhỏ: dùng khi gặp chướng ngại, dựng trại hoặc khẩn cấp.
Bản đồ in và la bàn: vì pin điện thoại có thể “ra đi” nhanh hơn bạn tưởng.
Túi sơ cứu nhỏ gọn: có băng gạc, băng thun, găng tay, chăn giữ nhiệt… Thà có mà không dùng còn hơn lúc cần lại không có.
Túi nước hoặc bình giữ nhiệt: để đảm bảo nguồn nước sạch khi di chuyển.
💡 Ví dụ thực tế: Trong một chuyến trekking ở Bidoup, có bạn chỉ mang dép thể thao. Khi đi qua đoạn dốc ướt, bạn ấy trượt ngã, bị bong gân. May mắn là nhóm có băng thun trong túi sơ cứu, xử trí kịp thời nên bạn có thể chống nạng tạm xuống núi.
2. Định hướng khi trekking – đừng để mình trở thành “tin mất tích”
Công nghệ tiện thật, nhưng khi ở rừng sâu, sóng điện thoại có thể “bốc hơi”. Vì thế:
Học đọc bản đồ địa hình cơ bản: hiểu đường đồng mức, khe suối, sườn dốc.
Sử dụng GPS & tracklog trước khi đi: tải bản đồ offline.
Nguyên tắc sinh tồn: nếu lạc, hãy dừng lại, bình tĩnh và Hug A Tree – tìm chỗ an toàn, phát tín hiệu thay vì đi vô định.
💡 Ví dụ thực tế: Ở Lâm Đồng từng có nhóm trekking tự đi, mất phương hướng 2 ngày liền. Người trong nhóm không ai mang còi cứu hộ hay bật lửa dự phòng. Nếu có, việc phát tín hiệu đã đơn giản hơn nhiều.
3. Ứng phó khẩn cấp – giữ bình tĩnh là sống sót
Những tình huống thường gặp và cách xử trí ban đầu:
Mất nước: nếu không có nước sạch, ưu tiên tìm nguồn chảy (suối, khe đá). Có viên lọc/ống lọc thì càng tốt.
Hạ thân nhiệt: quấn chăn giữ nhiệt, tránh nằm trực tiếp xuống đất ẩm.
Gặp rắn độc: không chích hút, không garo. Cố định phần bị cắn, giữ yên, gọi cứu hộ càng sớm càng tốt.
Chấn thương: dùng băng thun hoặc nẹp tạm thời từ cành cây, sau đó vận chuyển nạn nhân ra điểm an toàn.
💡 Ví dụ thực tế: Một bạn trek ở Cúc Phương bị ong rừng tấn công. Thay vì chạy loạn, cả nhóm tụ tập che kín người, dùng áo khoác và khăn để bảo vệ. Túi sơ cứu có sẵn nước muối và băng cá nhân giúp xử trí vết sưng trước khi đến trạm y tế.
4. Thông điệp cuối cùng – chuẩn bị là trách nhiệm
Hành trình khám phá thiên nhiên luôn ẩn chứa rủi ro, nhưng rủi ro có thể giảm đi rất nhiều nếu chúng ta chuẩn bị đúng cách. Một chiếc túi sơ cứu trong balo không nặng bao nhiêu, nhưng đôi khi lại là thứ quyết định giữa sự an toàn và nguy hiểm.
👉 Đừng để bản thân hay đồng đội rơi vào thế bị động. Hãy trang bị kỹ năng, chuẩn bị hành trang an toàn và nhớ rằng: Sơ cứu đúng cách, đúng lúc – không chỉ cứu mình, mà còn cứu được người khác.